و بحث بودم كه خبردار شدم آية اللّه گلپايگانى در منزل درس خصوصى ميگويند موضوع درس ، خارج حج براساس عروة الوثقى بود روز اوّل كه شركت كردم ايشان تنها نشسته بود مرا نمىشناخت من خودم را معرفى كردم معلوم شد والد مرا خوب مىشناسد و داستانى هم بنى بر اخلاص آن مرحوم نقل كرد . به م فرمود : غرض اين است كه دورهم جمع بشويم و بحث بكنيم و مسئله ديگرى در كار نيست . گويا منظور ايشان اين بود كه نبايد هدف مادّى در كار باشد . بالاخره بنده تا وقتى كه در قم بودم حدود هشت نه سال در درس ايشان شركت كردم و چند كتاب فقهى را در محضر ايشان فرا گرفتم . ايشان در عين دقت ، سريع پيش مىرفت . در همين زمان بود كه حاشيهء عروه را مىنوشت از آقايان شركت‌كننده كه به خاطر دارم : آقا جلال گلپايگانى ، مرحوم شيخ عبد الرحيم شيرازى ، آقا سيد محمد باقر ابطحى ، آقاى شيخ محسن حرم پناهى ، آقاى شيخ عبد الحميد شربيانى و . . . بودند حدود بيست نفر در اين درس شركت مىكردند آية اللّه گلپايگانى بحث را دقيق و عميق ارائه مىدادند و هيچ مسأله‌اى را بدون كنجكاوى لازم رها نميكردند . « 1 » تلامذه و شاگردان زعيم بزرگ كسانى كه از محضر شريف ايشان از آغاز تدريس ايشان تا پايان بهره‌مند شده‌اند قابل احصا و شمارش نيستند زيرا اين موضوع ، احتياج به احاطه به حد اقلّ هفتاد سال تاريخ حوزهء علميهء قم و علما و فضلاء اين بلدهء طيّبه و علماء متفرق در بلاد دارد . آرى گروهى از شاگردان از مشاهير و گروهى جزء گمنامان‌اند چنان كه

--> ( 1 ) مجلهء حوزه ويژه سىامين سال درگذشت آية اللّه العظمى بروجردى ص 205 .